Nhân sâm: 15+ tác dụng & cách sử dụng với sức khỏe

0
0

Nhân sâm hay Viên sâm, Dã nhân sâm; có tên khoa học: Panax ginseng C.A.Mey. Họ Ngũ Gia Bì (Araliaceae). Tiếng anh: ginseng. Đây là lọai thảo dược quí hiếm và rất khó trồng.

Nhân sâm là gì?

Nhân sâm hay Viên sâm, Dã nhân sâm; có tên khoa học: Panax ginseng C.A.Mey. Họ Ngũ Gia Bì (Araliaceae). Tiếng anh: ginseng. Đây là lọai thảo dược quí hiếm và rất khó trồng.

Thảo dược này là một trong bốn loại thuốc quý (Sâm – Nhung – Quế – Phụ) của Đông Y từ hàng ngàn năm trước. Chúng mang lại nhiều tác dụng, như: tăng lực, tăng trí nhớ, bảo vệ cơ thể chống stress, bảo vệ và tác động lên hệ miễn dịch giúp chống viêm, bảo vệ tế bào chống lão hóa, tăng sức đề kháng cho cơ thể đồng thời còn phát hiện thêm nhiều tác dụng mới của nhân sâm, mà trước đây người xưa chưa biết.

Đặc điểm cây nhân sâm

Cây nhân sâm là một cây sống lâu năm, cao chừng 0,6m. Rễ mọc thành củ to. Lá mọc vòng, cuống dài, hình chân vịt. Nếu cây mới được một năm (nghĩa là sau khi gieo được 2 năm) thì cây chỉ có 1 lá với 3 lá chét, nếu cây nhân sâm được 2 năm cũng chỉ có 1 lá với 5 lá chét.

Cây 3 năm có 2 lá kép, cây nhân sâm 4 năm có 3 lá kép, cây nhân sâm 5 năm trở lên có 4 đến 5 lá kép, tất cả đều có 5 lá chét (đặc biệt có thể có 6 lá chét) hình trứng, mép lá chét có răng cưa sâu. Bắt đầu từ năm thứ ba trở đi, cây nhân sâm mới cho hoa, kết quả.

Hoa xuất hiện vào mùa hạ. Cụm hoa hình tán mọc ở đầu cành, hoa màu xanh nhạt, 5 cánh hoa, 5 nhị, bầu hạ 2 núm.

Quả mọng hơi dẹt to bằng hạt đậu xanh, khi chín có màu đỏ, trong chứa 2 hạt. Hạt cây sâm năm thứ 3 chưa tốt. Thường người ta bấm bỏ đi đợi cây được 4-5 năm mới để ra quả và lấy hạt làm giống.

Các loại nhân sâm

Sâm tươi: Là loại vừa được thu hoặc từ trong đất và để nguyên trạng thái tự nhiên vẫn còn dính một lớp đất mỏng trên mình củ. Tùy theo số năm trồng mà sâm tươi được chi ra sâm 4 năm tuổi, 5 năm và 6 năm tuổi.

Bạch sâm: là loại sâm được hơi khô từ sâm tươi, sâm đem phơi dưới ánh nắng tự nhiên cho đến khi chỉ còn dưới 14% thành phần nước, lúc đó vỏ sâm có màu trắng sữa nên được gọi là Bạch sâm.

Hồng sâm: cũng được chế biến từ sâm tươi, sâm được đem hấp chín khô nên ruột sâm có màu hồng và được gọi là Hồng sâm.

Thái cực sâm: cũng được chế biến từ sâm tươi, sâm được cho vào nước đang sôi ở nhiệt độ cao trong thời gian dài. Sau khi thấy lớp vỏ và một phần thân sâm dần chuyển sang màu đỏ thì vớt ra và sây khô. Thái cực sâm là sản phẩm có hình dáng, màu sắc ở giữa Bạch sâm và Hồng sâm.

Phân bố, thu hái, sơ chế

  • Loại thực phẩm này được trồng nhiều nhất ở Triều Tiên, Bắc Trung Quốc, Hồng Công, Bắc Mỹ… Trong đó, sâm Cao Ly (Hàn Quốc) được xem là 1 sản vật nổi tiếng thế giới.
  • Rễ cây nhân sâm, thu hoạch vào mùa xuân và mùa thu.
  • Người ta cho rằng loại mọc hoang tốt hơn loại trồng.

Thành phần hóa học

Nhân sâm có chứa một hợp chất gọi là ginsenosides, chịu trách nhiệm cho các lợi ích chính của thuốc. Các hợp chất khác bao gồm polyacetylen như panaxynol và panaxydol, các hợp chất polyphenolic, arginine và các dẫn xuất của nó, cũng như các polysacarit có tính axit .

Vị thuốc nhân sâm

Tính vị, quy kinh

Chúng có vị ngọt, hơi đắng, tính ôn, vào các kinh: tỳ, phế, tâm, có tác dụng đại bổ nguyên khí, phục mạch cố thoát, sinh tân, an thần, bổ tỳ ích phế.

Tác dụng dược lý

Làm thuốc đại bổ ích nguyên khí, một số tác dụng dược lý có thể kể đến như:

  • Bổ ngũ tạng, an tinh thần, định hồn phách, chỉ kinh quí, trừ tà khí, minh mục, khai tâm ích trí.
  • Điều trung, chỉ tiêu khát, thông huyết mạch.
  • Chủ ngũ tạng khí bất túc, ngũ lao thất thương, hư tổn, gầy yếu.bảo trung thủ thần.
  • Điều trung trị khí, tiêu thực khai vị.
  • Bổ nguyên khí chỉ khát sinh tân dịch.
  • Bổ phế khí, phế khí vượng thì khí các tạng khác cũng vượng.
  • Trị âm dương bất túc, phế khí hư nhược.

Bài thuốc chữa bệnh từ nhân sâm

Bổ tỳ, ấm trong, thông khí, giảm viêm loét

Nguyên liệu:

  • Nhân sâm 3g, Bạch truật 15g, Trần bì 12g, Mộc hương 9g, Bạch cập,
  • Phật thủ, bồ hoàng, Cam thảo mỗi loại 10g, Tam thất 0,5g.

Cách điều chế: cho tất cả các vị thuốc trên vào nồi cùng một lượng nước thích hợp đun kỹ, chắt lấy nước uống.

Điều trị Ích vị dưỡng âm, giáng nghịch hạ khí. Phổi và dạ dày đều bị tổn thương, viêm hư hóa thượng, khí ngược và đứt gãy, họng khô, miệng khát, lưỡi khô, ít bựa.

Nguyên liệu:

  • Mạch môn đông 30g, Chế bán hạ, Cam thảo mỗi loại 4g,
  • Nhân sâm, Cánh mễ mỗi loại 6g, Táo 12 quả.

Cách điều chế: cho tất cả vị thuốc trên vào nồi cũng lượng nước thích hợp đun kỹ, chắt lấy nước uống.

Giúp Bổ tỳ, ích khí, tiêu hàn, giảm đau.

Nguyên liệu:

  • Nhân sâm 5g, Phụ tử sống 30g, Ba kích thiên 30g, Gừng sao 30g;
  • Hồi hương sao 30g, Bạch truật 15g, Ngô thù du 15g;
  • Thược dược trắng sao 12g, Đinh hương 12g,Trầm hương vụn 9g.

Cách điều chế: nghiền nhỏ các vị thuốc trên, đun sôi dầu vừng, đổ những bột thuốc trên vào quấy đều, lọc lấy nước, sau đó nấu lên cho đến khi nước đặc sánh thì cho thêm hoàng đơn, bột trầm hương, trộn đều thành cao là có thể dùng.

Bồi bổ tỳ vị tăng cường sức khỏe, dùng trị suy nhược cơ thể

Nguyên liệu:

  • Nhân sâm 10g, Hạnh nhân 10g, Phục linh 15g, Trần bì 1g, Gạo nếp 100g,
  • Táo 12 quả, dạ dày heo 1 cái, tiêu, hành, tỏi, vị tinh, rượu vừa đủ.

Cách điều chế:

Nhân sâm thái nhỏ cho vào chén chưng cách thủy lấy nước, đại táo dầm qua rượu bỏ hạt, bỏ vỏ, hạnh nhân dầm nước bỏ vỏ, phơi khô, phục linh rửa sạch, trần bì thái nhỏ, dạ dày lợn dùng nước phèn chua rửa sạch bỏ màng, hành tỏi bỏ vỏ thái nhỏ.

Cho sâm, hạnh nhân, táo, phục liunh, trần bì, tiệu vào túi vải, cho vào nồi cùng dạ dày lợn và gia vị đun to lửa 2 tiếng, lấy bột gạo đã chín ra, bỏ phục linh, trần bì, gừng, tỏi, tiêu không dùng, lấy hạnh nhân và táo cho vào tô, dạ dày lợn thái nhỏ cùng táo, sâm, gạo đổ vào nồi đun chín, thêm gia vị là được.

Điều trị quá suy nhược cơ thể sau khi mất máu nhiều, thần kinh suy nhược:

Nguyên liệu: Nhân sâm 40g.

Cách điều chế: nước 400ml (2 bát) sắc còn 200ml (1 bát), cho uống từng ít một, không kể thời gian. Uống xong cần nằm yên.

Điều trị mạch suy, kiệt, mồ hôi ra nhiều, chân tay lạnh:

Nguyên liệu: Nhân sâm 40g (có thể 20g), chế phụ tử 20g (có thể dùng l0g), sinh khương 3 nhát, táo đen 3 quả

Cách điều chế: đem tất cả dược liệu sắc với nước 3 bát (600ml) sắc còn 200ml (1 bát) chia làm nhiều lần uống trong ngày.

Chữa tì vị khí hư, mặt nhợt nhạt, chân tay đau mỏi, không muốn ăn, nôn mửa (Tứ quân tử thang):

Nguyên liệu: nhân sâm 10g, bạch truật 9g, phục linh 9g, cảm thảo (trích) 6g.

Cách điều chế: Tất cả tán thành bột. Mỗi lần dùng 6g sắc với 200ml nước, còn 150 ml, uống không kể thời gian.

Chữa bệnh tiểu đường :

Nguyên liệu: nhân sâm, rễ qua lâu, 2 vị lượng bằng nhau.

Cách điều chế: Nghiền thành bột mịn luyện với mật, làm thành hoàn to bằng hạt đậu, mỗi lần uống 20 hoàn với thang Mạch môn đông.

Công dụng của nhân sâm

Tăng năng lượng

Một nghiên cứu năm 2013 được thực hiện tại Bệnh viện Daejeon Oriental của Đại học Daejeon đã phát hiện. Polysacarit và oligopeptide trong loại sâm này có khả năng giúp giảm căng thẳng oxy hóa, chống mệt mỏi, tăng cường hoạt động thể chất và tăng cường năng lượng.

Cải thiện khả năng nhận thức

Loại thảo dược này giúp kích thích khả năng nhận thức và hoạt động thần kinh có thể khó đạt được ở tuổi già.

Ngoài ra, các chất chống oxy hóa ngăn ngừa sự tích tụ của các mảng bám và các gốc tự do trong não, ngăn chặn hiệu quả sự khởi phát của chứng mất trí nhớ, Alzheimer và các rối loạn nhận thức khác.

Giảm độc tính của rượu

Chúng có thể giảm độc tính của rượu trong não bằng cách tăng các enzyme giúp phân hủy rượu. Do đó, nó có tác dụng tích cực đối với nhiễm độc rượu cấp tính.

Làm giảm căng thẳng

Sâm được cho là có ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh của cơ thể làm tăng cường tâm trạng và mức năng lượng.

Ngoài ra, Một số hợp chất trong loại thảo dược này được chứng minh là làm thay đổi mức độ hormone của cơ thể giúp điều trị căng thẳng mãn tính.

Giúp điều trị ADHD

Chúng giúp điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và khả năng học tập ở trẻ em.

Tác dụng chống viêm

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng các ginsenosides trong loại thực phẩm này có chất chống oxy hóa mạnh và chống viêm, giúp giảm stress oxy hóa và tăng hoạt động enzym.

Nó có thể làm giảm viêm dây thần kinh và cải thiện phục hồi chức năng vận động sau chấn thương tủy sống.

Giúp điều trị rối loạn cương dương

Ginsenoside trong loại thảo dược này giúp giải phóng oxit nitric từ các tế bào nội mô, giúp điều trị rối loạn cương dương bằng cách gây giãn mạch và thư giãn các mô cương dương.

Hơn nữa, thảo mộc cũng tăng cường bài tiết hormone testosterone ở nam giới.

Điều trị khó chịu kinh nguyệt

Sử dụng loại thảo dược này như một chất làm dịu và chống viêm, nó thường được kê toa cho phụ nữ bị đau bụng kinh khủng và chuột rút.

Nó cũng có thể giúp giảm sự thay đổi tâm trạng, bốc hỏa, lo lắng , các triệu chứng trầm cảm, đổ mồ hôi đêm, khô âm đạo, giảm ham muốn tình dục, mất ngủ, tăng cân, tóc mỏng, khó chịu và những thay đổi mãn kinh khác ở phụ nữ trung niên.

Tăng cường hệ thống miễn dịch

Các đặc tính chống dị ứng, kháng khuẩn và chống oxy hóa của nhân sâm hoạt động như một cơ chế bảo vệ chống lại nhiễm trùng vi khuẩn và vi khuẩn khác nhau.

Trên thực tế, loại thảo mộc này giúp tăng cường hiệu quả của việc tiêm vắc-xin chống lại các bệnh như cúm, vi rút viêm gan C, vi rút hợp bào hô hấp (RSV) và rotavirus.

Giảm mệt mỏi

Chúng có đặc tính chống mệt mỏi và tăng cường sinh lực. Nó giúp giảm đau, đó là một trong những triệu chứng chính của đau cơ xơ hóa.

Hơn nữa, nó làm giảm viêm và ổn định tác dụng của các cytokine gây viêm sau khi hóa trị ở trẻ em. Ngoài ra, nó giúp chữa lành mệt mỏi tuyến thượng thận.

Hỗ trợ giảm cân

Các hóa chất trong rễ loại thảo dược này giúp ức chế sự thèm ăn, tăng cường trao đổi chất và đốt cháy chất béo.

Khi phiên bản khô hoặc bột được tiêu thụ. Nó có thể nhanh chóng ức chế hoocmon đói đói ra khỏi cơn thèm thuốc, từ đó giúp mọi người giảm cân.

Cải thiện chức năng phổi

Loại thảo dược mạnh mẽ này có thể làm giảm bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), một rối loạn phổi, gây viêm đường hô hấp trên. Điều này dẫn đến nghẹt mũi, ngứa mũi và hắt hơi.

Trộn chúng với các loại thảo mộc khác sẽ giúp cải thiện chức năng phổi và sức khỏe tổng thể ở những người bị COPD. Chúng cũng có khả năng loại bỏ nhiễm trùng vi khuẩn từ phổi.

Đặc tính chống ung thư

Loại thảo mộc này cho thấy các đặc tính chống ung thư do tác dụng tập thể của các đặc tính chống oxy hóa, chống viêm, apoptotic và angiogen, theo nghiên cứu được công bố trên International Immunopharmacology.

Chúng điều trị hiệu quả ung thư đại trực tràng. Nghiên cứu đã chỉ ra khả năng giảm ung thư đại trực tràng và các triệu chứng khác nhờ thường xuyên sử dụng loại thực phẩm này trong chế độ ăn uống của một người.

Bên cạnh đó chúng cũng được cho là hỗ trợ điều trị các loại ung thư khác như: vú, da, phổi, gan, và tuyến tiền liệt ung thư cho thấy đặc tính chống khối u.

Giảm lượng đường trong máu

Các đặc tính glucoregulatory của loại thảo dược này giúp làm giảm lượng đường trong máu ở bệnh nhân tiểu đường loại 2. Ginsenosides trong thảo mộc ảnh hưởng đến việc sản xuất insulin và cải thiện tình trạng kháng insulin trong cơ thể.

Tác dụng phụ của nhân sâm

Đay là một loại thỏa dược rất mạnh và có thể gây ra các phản ứng tiêu cực trong cơ thể như:

  • Khô miệng , nhức đầu, chóng mặt, mờ mắt.
  • Đau dạ dày, tiêu chảy.
  • Phản ứng dị ứng, phản ứng da.
  • Nhịp tim nhanh, huyết áp cao.
  • Thần kinh, mất ngủ và trong trường hợp nghiêm trọng, mê sảng (bồn chồn và ảo tưởng).
  • Phù nề (giữ nước).
  • Tương tác với thuốc (thuốc trị tiểu đường, thuốc chống trầm cảm , morphin, chất kích thích, v.v.).

Uống quá nhiều có thể gây ra Hội chứng lạm dụng nhân sâm có thể gây đau vú, chảy máu bộ phận sinh dục, nhiễm độc gan, tăng huyết áp, co giật, co giật và nhiễm độc sinh sản.

Lưu ý: Không nên dùng cho phụ nữ có thai và cho con bú.

Hãy luôn tham khảo ý kiến của các chuyên gia trước khi sử dụng. Nếu có bất kỳ triệu chứng được nêu ở trên nên đến ngay trung tâm ý tế gần nhất để được chẩn đoán và điều trị.

Cách bảo quản nhân sâm

Đối với sâm tươi

Cách 1: sâm tươi đem thái mỏng ngâm với mật ong, cất trong lọ kín.

Cách 2: Đem sâm rửa bằng nước sạch sau đó rửa qua rượu rồi ngâm. 1kg sâm tươi bạn có thể ngâm với 10 lít rượu. Nên ngâm sâm tươi với rượu trắng khoảng từ 35 đến 40 độ cồn.

Đối với sâm khô:

kiện bảo quản là nơi tránh ánh sáng trực tiếp, nơi khô thoáng – đặc biệt là tránh ẩm.

Câu hỏi thường gặp

    Câu hỏi thường gặp về nhân sâm

    Mua nhân sâm ở đâu?

    Onplaza Việt Pháp

    Địa chỉ: Số 618 Đường 3/2, Phường 14, Quận 10, TP HCM. Hotline: 028 35 060 888 | 028 62 838 999 | 0968 60 61 69.

    Công ty TNHH TM DV Tân Khải Hoàn

    Địa chỉ: Số 362/3 Phan Huy Ích, Phường 12, Quận Gò Vấp, TP HCM. Hotline: 028 6262 5599 | 0972 00 55 66.

    Hồng sâm Hàn Quốc Kgin

    Địa chỉ: Số 51 Võ Thị Sáu, Phường 6, Quận 3, TP HCM. Hotline: 0943 151 556 | 0904 981 981.

    Đại lý sâm yến Thịnh Phát

    Địa chỉ: Số 853 – 855 Nguyễn Kiệm, Phường 3, Quận Gò Vấp, TP HCM. Hotline: 028 350 66666 | 090 77 999 88.

    Những ai không nên dùng nhân sâm?

    Tuy đây là một loại thảo dược quý hiếm và bổ nhưng đối với một số người sau đây nó sẽ mang đến những tác hại nguy hiểm:

    1. Người bị thương cảm mạo, phát sốt;
    2. Người bị bệnh gan mật cấp tính;
    3. Người viêm dạ dày và ruột cấp tính, bị nôn mửa, đau bụng, đi ngoài;
    4. Người bị viêm loét dạ dày cấp tính và xuất huyết;
    5. Người bị giãn phế quản, bị lao, ho ra máu;
    6. Người bị cao huyết áp;
    7. Nam giới hay bị di tinh, bị xuất tinh sớm;
    8. Người có bệnh về hệ thống miễn dịch;
    9. Phụ nữ ở thời kỳ mang thai;
    10. Trẻ nhỏ dưới 14 tuổi.

    Tác dụng của nhân sâm đối với nam giới?

    Loại sâm này được biết đến là có công dịch thần kỳ đối với nam giới vậy chúng mang lại những lợi ích gì?

    1. Giúp các quý ông giảm stress tăng cường sức khỏe và xóa tan mệt mỏi;
    2. Chống oxy hóa giảm các tác hại do hút thuốc;
    3. Giải độc tố, bảo vệ chức năng gan;
    4. Tác dụng đào thải những mầm bệnh về gan của Nhân Sâm đối với đàn ông.

    0 0 vote
    Article Rating
Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments